रत्नागिरी : आजच्या धावपळीच्या आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात जिथे बालपण मोबाईलच्या स्क्रीनमध्ये हरवत चालले आहे, तिथे बनवाडीतील लहान मुलांनी मात्र एक वेगळाच आदर्श समाजासमोर ठेवला आहे. आपल्या वडिलांकडून, आजी-आजोबांकडून आणि समाजातील ज्येष्ठांकडून वारसाहक्काने मिळालेल्या ‘परंपरा’ या अमूल्य देणगीचे जतन करत येथील मुलांनी संस्कृतीची मशाल तेवत ठेवली आहे. या मुलांचा उत्साह पाहून संपूर्ण परिसरातून त्यांचे कौतुक होत असून, “आमची संस्कृती सुरक्षित हातात आहे,” असा सार्थ अभिमान ग्रामस्थांकडून व्यक्त होत आहे.
परंपरांचे पालन करणे म्हणजे केवळ जुन्या चालीरीती पाळणे नव्हे, तर त्यातून स्वतःला घडवणे होय, हे या मुलांनी आपल्या कृतीतून सिद्ध केले आहे. विविध सण-उत्सव, पारंपरिक खेळ आणि सामाजिक उपक्रमांमध्ये सहभागी होताना या मुलांच्या कला-गुणांना आणि सर्जनशीलतेला नवी उभारी मिळत आहे. ज्येष्ठांच्या मार्गदर्शनाखाली संस्कारांचे धडे गिरवताना ही मुले केवळ इतिहास वाचत नाहीत, तर तो अनुभवत आहेत. यामुळे त्यांच्यात शिस्त, संघभावना आणि आदरातिथ्य यांसारखे गुण वृद्धिंगत होताना दिसत आहेत.
सध्याच्या काळात लहान मुले मैदानी खेळांपासून दुरावली असून तासनतास मोबाईलमध्ये मग्न असतात. मात्र, बनवाडीतील हे चित्र आशादायक आहे. येथील मुले मातीशी नाते जोडून आहेत. परंपरेचे पाईक होताना ती आपले बालपण खऱ्या अर्थाने जगत आहेत. मोबाईलच्या आभासी जगापेक्षा प्रत्यक्ष अनुभवांतून मिळणारा आनंद मोठा असतो, हे या चिमुकल्यांकडे पाहून जाणवते. त्यांच्या या वाटचालीमुळे भविष्यातील एक सुजाण आणि सुसंस्कृत पिढी घडत असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
परंपरा ही केवळ भूतकाळाची आठवण नसून ती भविष्याला दिशा देणारी एक सुंदर वाट आहे. बनवाडीतील या मुलांनी ही जबाबदारी अत्यंत आनंदाने स्वीकारली आहे. आपल्या पूर्वजांनी दिलेला हा सांस्कृतिक ठेवा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचे महत्त्वपूर्ण काम ही मुले करत आहेत. “जेव्हा आम्ही या मुलांना पारंपरिक पेहरावात, सणांच्या तयारीत किंवा लोककलांमध्ये दंग पाहतो, तेव्हा ऊर अभिमानाने भरून येतो,” अशी भावना येथील एका ज्येष्ठ नागरिकाने व्यक्त केली.
बनवाडीच्या या बालचमूने घेतलेला हा वसा केवळ गावासाठीच नव्हे, तर संपूर्ण समाजासाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. संस्कृती जपणे ही केवळ ज्येष्ठांची जबाबदारी नसून, तरुण पिढीनेही त्यात तितक्याच उत्साहाने सहभागी व्हायला हवे, हाच संदेश या मुलांनी आपल्या कृतीतून दिला आहे.
