छत्रपती शिवाजी महाराजांचे १२ किल्ले जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित

रत्नागिरी : मराठा लष्करी स्थापत्यकला (Maratha Military Landscape) युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत अधिकृतपणे समाविष्ट करण्यात आली आहे. पॅरिस येथील युनेस्को मुख्यालयात झालेल्या जागतिक वारसा समितीच्या बैठकीत हा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला. भारताच्या नामनिर्देशनाला २१ सदस्य राष्ट्रांकडून एकमताने मान्यता मिळाली.

हा अत्यंत अभिमानास्पद आणि आनंदाचा क्षण आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे १२ किल्ले अद्वितीय आणि जागतिक मूल्यासाठी आता जागतिक पातळीवर ओळखले गेले आहेत. हे स्थापत्यकलेचे अद्भुत नमुने आणि मोक्याचे किल्ले मराठा साम्राज्याच्या इतिहासात महत्त्वपूर्ण ठरले. १७ व्या शतकातील लष्करी स्थापत्यकला आणि धोरणात्मक नियोजनाचा ते एक अनोखा पुरावा आहेत.

नव्याने घोषित केलेल्या या जागतिक वारसा स्थळात महाराष्ट्रातील ११ किल्ले आणि तामिळनाडूमधील एक किल्ला समाविष्ट आहे, जे मराठा काळातील दूरवरचा प्रभाव आणि अभियांत्रिकी कौशल्ये दर्शवतात.

जागतिकस्तरावर मान्यता मिळालेले १२ किल्ले असे आहेत : शिवनेरी, राजगड, लोहगड, साल्हेर, रायगड, खांदेरी, सुवर्णदुर्ग, विजयदुर्ग, सिंधुदुर्ग, प्रतापगड, पन्हाळा, जिंजी (तामिळनाडू).

ही घोषणा मराठा साम्राज्याच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाची आणि ऐतिहासिक महत्त्वाचा पुरावा आहे. ज्यामुळे या प्रतिष्ठित वास्तूंचे जतन केले जाईल आणि येणाऱ्या पिढ्यांसाठी त्या प्रेरणादायी असतील. हा भारतासाठी आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचा वारसा जपणाऱ्या प्रत्येकासाठी एक अभिमानाचा क्षण आहे.