डेरवण येथे आनंद ग्राम वालावलकर डिजिटल कम्युनिटी कार्यक्रमाचा शुभारंभ 

चिपळूण : ग्रामीण आरोग्य सेवेला नवी दिशा देणारा आणि सेवाभावाला तंत्रज्ञानाची जोड देणारा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठत बी. के. एल. वालावलकर रुग्णालय व ग्रामीण वैद्यकीय महाविद्यालय, डेरवण येथे ‘आनंद ग्राम वालावलकर डिजिटल कम्युनिटी कार्यक्रम’ अंतर्गत डिजिटल डेटा एंट्री उपक्रमाचा भव्य शुभारंभ करण्यात आला. हा कार्यक्रम केवळ एक औपचारिक उद्घाटन नव्हता, तर ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेत होत असलेल्या शांत पण प्रभावी क्रांतीची सुरुवात ठरली.

दीपप्रज्वलनाने कार्यक्रमाची सुरुवात करण्यात आली. या प्रसंगी वैद्यकीय संचालक डॉ. सुवर्णा पाटील, अधिष्ठाता डॉ. मानसिंगराव घाटगे, डॉ. अनघा मोडक, फिजिओथेरपी प्राचार्य डॉ. चंद्रशेखर तसेच समुदाय औषध विभागप्रमुख डॉ. गजानन वेल्हाळ यांची मान्यवर उपस्थिती लाभली. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे या उपक्रमाला अधिक प्रेरणादायी स्वरूप प्राप्त झाले.

कार्यक्रमादरम्यान एक महत्त्वपूर्ण विचार अधोरेखित करण्यात आला. रुग्ण म्हणजे केवळ आजार किंवा निदान नसते, तर ती एक कहाणी असते, एक कुटुंब असते, एक संघर्ष असतो. गेली अनेक वर्षे डॉक्टर आणि विद्यार्थी गावोगावी जाऊन लोकांपर्यंत आरोग्य सेवा पोहोचवत होते, पण त्या सेवांची नोंद कागदापुरती मर्यादित राहायची. पावसात हरवणाऱ्या किंवा काळाच्या ओघात विसरल्या जाणाऱ्या त्या कागदी नोंदींना आता डिजिटल स्वरूप देऊन त्यांना अधिक टिकाऊ, अचूक आणि परिणामकारक बनवण्याचा हा प्रयत्न आहे. मानसोपचार तज्ञ स्वाती सोनावणे आणि रूपाली चव्हाण यांनी गेली कित्येक वर्षे याकामी विशेष मेहनत घेतली आहे.

श्री विठ्ठलराव जोशी चॅरिटीज ट्रस्ट यांच्या दूरदृष्टीतून उभी राहिलेली ही संस्था हे केवळ रुग्णालय नाही, तर एक सामाजिक चळवळ आहे. १९९६ मध्ये सुरू झालेल्या रुग्णालयाने आणि २०१५ मध्ये स्थापन झालेल्या वैद्यकीय महाविद्यालयाने ग्रामीण भागातील लोकांच्या जीवनात मोठा बदल घडवून आणला आहे. “सर्वांसाठी आरोग्य, सर्वांसाठी शिक्षण आणि सर्वांसाठी रोजगार” या तत्वांवर उभे राहून संस्थेने समाजसेवेची परंपरा अखंडपणे पुढे नेली आहे.

या प्रसंगी विविध योजनांचा आढावा घेताना त्यांच्या सामाजिक परिणामांची जाणीव प्रकर्षाने झाली. लाडू गोपाळ योजनेद्वारे कुपोषणाविरुद्धची लढाई लढली जात आहे, यशोदा व माहेर योजनेतून मातृत्वाला आधार दिला जात आहे, दंतचिकित्सा योजनेद्वारे तोंडाच्या आरोग्याबाबत जागरूकता निर्माण करून कॅन्सर प्रतिबंधाचा प्रयत्न केला जात आहे, तर सुदामा, सुकन्या आणि बलराम योजना शिक्षण, महिला सक्षमीकरण आणि बालविकासासाठी कार्यरत आहेत. या योजना केवळ उपक्रम नसून अनेक कुटुंबांच्या आयुष्यात आशेचा किरण ठरत आहेत.

कार्यक्रमातील सर्वात महत्त्वाचा आणि भावनिक क्षण म्हणजे डिजिटल डेटा नोंदणीसाठी टॅब्लेटचे लोकार्पण. हा केवळ तंत्रज्ञानाचा स्वीकार नाही, तर गेल्या अनेक वर्षांच्या सेवेला नवी ओळख देण्याचा आणि तिचे भविष्य सुरक्षित करण्याचा निर्धार आहे. आता प्रत्येक रुग्णाची माहिती, प्रत्येक बदल आणि प्रत्येक प्रगती रिअल-टाईममध्ये नोंदवली जाणार आहे, ज्यामुळे आरोग्य सेवा अधिक प्रभावी आणि नियोजनबद्ध होणार आहे.

समुदाय औषध विभागप्रमुख डॉ. गजानन वेल्हाळ यांनी ‘CAR राहत प्रकल्पा’ विषयी मार्गदर्शन करत डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून ग्रामीण आरोग्य केंद्रांचे कार्य अधिक सक्षम करण्याचा संकल्प मांडला. त्यानंतर वैद्यकीय संचालक डॉ. सुवर्णा पाटील यांनी आपल्या मनोगतात विद्यार्थ्यांना संशोधनासाठी प्रेरित केले, गावात जाऊन काम करण्याचे महत्त्व पुढील पिढीच्या डॉक्टरांना पटवून दिले, तसेच संभाषण कौशल्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांनी केलेल्या कार्याला जागतिक दर्जावर नेण्यासाठी आवश्यक दृष्टीकोन आणि मार्गदर्शनही दिले.

कार्यक्रमाच्या शेवटी आभार प्रदर्शन करण्यात आले, मात्र हा शेवट नसून एका नव्या प्रवासाची सुरुवात असल्याची भावना प्रत्येकाच्या मनात होती. आज सुरू झालेला हा उपक्रम पुढे प्रत्येक गावात, प्रत्येक आरोग्य शिबिरात आणि प्रत्येक रुग्णाच्या आयुष्यात सकारात्मक बदल घडवणार आहे. कारण येथे प्रत्येक नोंद ही फक्त डेटा नसून एका जीवनाची कहाणी आहे. या प्रभावी उपक्रमांमुळे आय सी एम आर , टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च, सीसीडीसी दिल्ली अशा अनेक सरकारी संस्थानी हात देत अनेक नवनवीन उपक्रम ग्रामीण आरोग्य क्रांतीसाठी नियोजित करून वालावलकर रुग्णालया बाबतचा विश्वास दृढ केला आहे.