मॉन्सून २६ मेपूर्वी केरळात दाखल होणार

पुणे : राज्यासह देशभरात वाढलेल्या उष्णतेमुळे नागरिक हैराण झाले असताना भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (आयएमडी) दिलासा देणारा अंदाज व्यक्त केला आहे. नैऋत्य मोसमी वारे म्हणजेच मॉन्सून यंदा २६ मेपर्यंत केरळात दाखल होण्याची शक्यता हवामान विभागाने वर्तविली आहे. मॉन्सूनचे केरळातील आगमन हे भारतातील पावसाळ्याच्या अधिकृत सुरुवातीचे संकेत मानले जात असल्याने या अंदाजाकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.

सामान्यतः मॉन्सून १ जूनच्या आसपास केरळात दाखल होतो. मात्र यंदा तो काही दिवस आधीच भारतात प्रवेश करेल, असे संकेत हवामान विभागाने दिले आहेत. त्यामुळे दक्षिण भारतासह महाराष्ट्रातही पावसाळा अपेक्षेपेक्षा लवकर सक्रिय होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

एकीकडे ‘एल-निनो’च्या संभाव्य प्रभावामुळे यंदाच्या पावसाळ्याबाबत चिंता व्यक्त केली जात असताना हवामान विभागाने दिलेला हा अंदाज महत्त्वाचा मानला जात आहे. यंदा जून ते सप्टेंबर या कालावधीत देशात सरासरीपेक्षा किंचित कमी पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे.

हवामान विभागाच्या प्राथमिक अंदाजानुसार, यावर्षी भारतात सरासरीच्या सुमारे ९२ टक्के पाऊस पडू शकतो. म्हणजेच यंदा सर्वसाधारण मानकांच्या तुलनेत सुमारे पाच टक्के कमी पाऊस होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे कृषी क्षेत्र, पाणी साठे आणि ग्रामीण भागातील अर्थचक्रावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो, अशी चर्चा सुरू आहे.

भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, बंगालच्या उपसागराच्या दक्षिण भागात तसेच अंदमान-निकोबार परिसरात पुढील २४ तासांत मॉन्सूनच्या आगमनासाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण होत आहे. त्यामुळे मॉन्सूनची प्रगती वेगाने होण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.

हवामान विभागाने पुढील तीन ते चार दिवस दक्षिण भारतातील काही राज्यांसाठी जोरदार ते अतिजोरदार पावसाचा इशारा दिला आहे. विशेषतः केरळ, तमिळनाडू आणि दक्षिण कर्नाटकात मुसळधार पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. या भागांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह वादळी पाऊस होऊ शकतो, असा अंदाजही हवामान विभागाने व्यक्त केला आहे. त्यामुळे स्थानिक प्रशासनाला सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

आयएमडीने स्पष्ट केले आहे की, मॉन्सूनच्या केरळातील आगमनाची तारीख ही प्राथमिक अंदाजावर आधारित आहे. वातावरणातील बदल, समुद्री परिस्थिती आणि वाऱ्यांच्या वेगानुसार या तारखेत चार दिवस पुढे किंवा मागे बदल होऊ शकतो. सध्या हवामानातील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवण्यात येत असून पुढील काही दिवसांत अधिक स्पष्ट चित्र समोर येईल, असे हवामान विभागाने म्हटले आहे.

गेल्या सहा वर्षांतील मॉन्सून आगमनाच्या तारखा

भारतातील मॉन्सून आगमनाच्या तारखांमध्ये गेल्या काही वर्षांत मोठे चढ-उतार पाहायला मिळाले आहेत. २०२० : १ जून. २०२१ : ३ जून. २०२२ : २९ मे. २०२३ : ८ जून, २०२४ : ३० मे. २०२५ : २४ मे.